— Halo, Marinko? Jeszcze nie spakowałaś rzeczy? Dzisiaj widziałam w kościelnym kalendarzu — dzień oczyszczenia ze zła. Najwyższy czas, nie uważasz?
Marina przycisnęła telefon ramieniem do ucha, nadal metodycznie krojąc awokado. Po drugiej stronie słuchawki głos Eleonory Arkadiewny drżał z podniecenia, jak napięta struna kontrabasu.
— Dzień dobry, mamo — odpowiedziała spokojnie Marina. — O jakim złu mowa? O kamieniu w czajniku, czy o waszych nadziejach na mój szybki wyjazd?
— Oj, nie żartuj! — w słuchawce rozległ się suchy kaszel. — Widzisz przecież: Pashenka więdnie. Wczoraj wpadł po pierożki, a jego oczy wyglądały jak u pobitej psiny.
Psujesz mu życie swoją karierą i tymi… jak to się nazywa… smoothie. Kiedy się w końcu rozwiedziecie? Nie męcz go, pozwól mu znaleźć normalną kobietę, która wie, jak podejść do kuchni.
Marina zamarła. W oknie trzynastego piętra przesuwały się szare moskiewskie chmury. Pięć lat. Pięć lat codziennych telefonów, w których „Kiedy w końcu się rozwiedziecie?” brzmiało częściej niż „Jak się masz?”. Najpierw to raniło, potem irytowało, a teraz… teraz było po prostu nudne.
— Wiesz co, Eleonoro Arkadiewno — Marina nagle uśmiechnęła się do swojego odbicia w ciemnej szybie piekarnika. — Masz rację. Czas zakończyć ten cyrk.
— Co? — Teściowa na moment zamilkła, zaskoczona brakiem oporu. — Mówisz poważnie?
— Absolutnie. Czekaj. Wkrótce wszystko się wydarzy. Dosłownie w ciągu tygodnia.
— W końcu obudził się sumienie! — triumfalnie westchnęła Eleonora. — To ja przekażę Pashence tę radosną wiadomość.
— Nie, nie, mamo — Marina odłożyła nóż. — Niech to będzie niespodzianka. Mój pożegnalny prezent dla waszej rodziny.
Kiedy Marina odłożyła słuchawkę, do kuchni wszedł Pasha. W wyciągniętej koszulce, z pomiętą twarzą i tym samym wzrokiem „pobitej psiny”, o którym tak troszczyła się jego matka. Nie był złym człowiekiem. Był… nijaki. Człowiekiem-galaretką, który przez pięć lat nie nauczył się mówić „nie” kobiecie, która go urodziła.
— Znowu dzwoniła mama? — mruknął, zaglądając do lodówki. — O co jej chodziło?
— Pytała, kiedy cię uwolnię — Marina uważnie obserwowała, jak wyciąga słoik z leczo od mamy, ignorując przygotowane śniadanie.
— Oj, znasz ją. Po prostu się o mnie martwi. Ma słabe serce.
„Serce jak u Terminatora” — pomyślała Marina, ale na głos powiedziała coś innego:
— Pash, a ty sam czego chcesz? Nie masz dość życia w stanie wiecznego „rozwodu w trybie oczekiwania”?
Pasha wzruszył ramionami, przeżuwając zimną paprykę.
— Wszystko jest w porządku. Mieszkanie twoje, samochód wspólny, praca jest. No, narzeka — i niech narzeka. Tobie szkoda, czy co?
Marinie nie było szkoda. Było jej mdło. Mdło z powodu tego, że w jej trzydzieste drugie urodziny najważniejszym wydarzeniem dnia nie był nowy projekt w biurze architektonicznym, lecz pytanie, kiedy spakuje walizki.
Kolejny tydzień Marina przeżyła w dziwnym, prawie euforycznym stanie. Nie kłóciła się, nie udowadniała Pashie, że jego matka przekracza granice, i nie marszczyła czoła, gdy słyszała w słuchawce znajome syczenie.
Działała w milczeniu.
Gdy Pasha był w pracy, Marina spotykała się z prawnikiem. Tym samym, bystrym facetem, który specjalizował się w sprawach, gdzie jedna strona uważała się za sprytną, a druga — bezbronną.
— Dobrze — prawnik stuknął długopisem w stół. — Mieszkanie wasze, kupione przed małżeństwem. Bez pytań. A samochód, działka i oszczędności…
— Działka jest na jego matkę, ale budowana z moich premii — Marina położyła paczkę paragonów. — Przechowywałam je przez pięć lat. Wiedziałam, co robię.
— Doskonale — uśmiechnął się prawnik.
— Eleonora Arkadiewna będzie wniebowzięta. Nie tylko się rozwodzimy, zabieramy swoją część w pieniądzach. Plus podział wspólnych oszczędności, które on tak sprytnie przelał na „konto leczenia mamy”.
Wieczorem Marina pakowała drobiazgi. Stary kubek z wybitym uchem, który Pasha uwielbiał. Zdjęcia, na których jeszcze się śmiali. Układała je nie do kosza, lecz do pudełka z napisem „Przeszłość”. Bez złości. Z chirurgiczną precyzją.
Eleonora Arkadiewna zaprosiła ich na piątkową kolację. To był jej „marsz triumfalny”. Krzątała się po kuchni w wykrochmalonym fartuchu, układając talerze jak figury na szachownicy, gdzie mat już był postawiony.
— Jedz, Pashenka, jedz. To domowe pierożki, a nie te kartonowe, którymi karmiła cię Marina. Teraz zacznie się nowe życie.
Marina spokojnie upiła łyk herbaty.
— Rzeczywiście, Eleonoro Arkadiewno. Życie się zmienia. Przygotowałam dokumenty, tak jak obiecałam.
Teściowa zamarła, oczy zabłysły jej chęcią kontroli.
— No! W końcu! Daj mi je, sama sprawdzę, żebyś niczego nie przejęła.
Marina wyjęła z torby grubą teczkę. Na pierwszej stronie dużymi literami widniało: „Pozew o rozwód i podział majątku wspólnego”.
— Proszę — Marina położyła teczkę na stole. — Tu wszystko. Zgoda na rozwód, której tak oczekiwałaś. I kopia pozwu, zarejestrowanego dziś w sądzie.
Pasha zakrztusił się herbatą. Eleonora Arkadiewna chwyciła dokumenty, założywszy okulary na czubek nosa.
— Co to? — jej głos podniósł się do wrzasku. — „Podział majątku”? Jakiego majątku?! Przyszłaś do tego domu z jednym laptopem!
— Do tego domu, który, przypomnę, należy do mnie — spokojnie doprecyzowała Marina. — A działka, którą tak sprytnie zapisałaś na siebie, była zbudowana za moje pieniądze. Tu są paragony za materiały, umowa z ekipą, zapłacona z mojej karty, i zeznania sąsiada-kierownika budowy.
— To rabunek! — Eleonora Arkadiewna wstała, przewracając sosjerkę. — Pasha, powiedz jej!
Pasha patrzył na dokumenty jak na kosmiczne pismo.
— Marin… co ty robisz? Przecież… no, mama tylko narzekała…
— Nie, Pash — Marina wstała. — Mama nie narzekała. Mama zamawiała muzykę, a ty przy niej tańczyłeś. A ja płaciłam za bankiet. Dosyć. Chcieliście rozwodu? Macie go. Ale za wejście do „nowego życia” trzeba zapłacić.
Spojrzała na teściową, która nagle zwiotczała na krześle.
— I tak, Eleonoro Arkadiewno. Pasha ma dokładnie trzy dni, żeby zabrać swoje rzeczy z mojego mieszkania. W przeciwnym razie wystawię je na klatkę schodową. Pamiętasz, radziłaś mi „pozbyć się zepsucia”? Posłuchałam rady.
Kiedy Marina wyszła z klatki schodowej, po raz pierwszy od pięciu lat poczuła, że powietrze w mieście jest przejrzyste. Nie czuła się zwyciężczynią wojny. Czuła się człowiekiem, który w końcu zdjął za ciasne buty.
Telefon w torbie zawibrował. „Mama Pashy”. Marina jednym ruchem palca zablokowała numer.
Po tygodniu Pasha wyjechał. Zabierał ze sobą kubek z wybitym uchem i trzy walizki ubrań. Nie krzyczał, nie kłócił się. Po prostu wyglądał na zagubionego, jak dziecko wysadzone na nieznanym przystanku.
— Naprawdę tego chciałaś? — zapytał w drzwiach.
— Nie, Pash. Chciałam męża. Ale dostałam tylko jego matkę w komplecie. Okazało się, że zestawienia nie można zwrócić, trzeba wymienić całe urządzenie.
Miesiąc później Marina siedziała w swoim cichym mieszkaniu. Nikt nie dzwonił rano z pytaniem o rozwód. W lodówce nie było leczo, ale stała butelka dobrego wina.
Sąd przebiegł spokojnie. Eleonora Arkadiewna próbowała robić awantury, ale liczby na paragonach były przekonujące. Działkę trzeba było wystawić na sprzedaż, żeby spłacić Marinie jej część.
Wkraczając w nowe życie, Marina zrozumiała jedno: czasami na pytanie „Kiedy w końcu się rozwiedziecie?” warto odpowiedzieć „Wkrótce”. Tylko że nie chodzi o kapitulację, lecz o odzyskanie własnej przestrzeni.
Z kuchni unosił się aromat świeżej kawy. Marina otworzyła laptopa i zaczęła szkicować nowy projekt. Tym razem — bez zbędnych ścian i natrętnych cieni z przeszłości.
