Mama otrzymała emeryturę zaledwie cztery dni temu. Dlaczego więc nie ma tu nawet czegoś do jedzenia? – zapytała Mirela, stojąc przed szeroko otwartą szafką kuchenną.
Costel zatrzymał się w drzwiach. Miał na sobie tę samą szarą bluzę z kapturem, którą Mirela widziała podczas ich ostatniej rozmowy wideo miesiąc wcześniej. Kilkudniowy zarost i zmęczona twarz sprawiały, że wyglądał na człowieka, który od dawna nie zaznał porządnego odpoczynku.
– Co ty tutaj robisz? – zapytał zaskoczony.
Mirela odwróciła się w jego stronę.
– Przyjechałam odwiedzić mamę.
– Mogłaś przynajmniej uprzedzić.
– Czy naprawdę muszę prosić cię o pozwolenie, żeby zobaczyć własną matkę?
Victoria siedziała przy kuchennym stole i nerwowo splatała dłonie. Miała siedemdziesiąt dwa lata. W ostatnich miesiącach bardzo schudła, ale za każdym razem, gdy Mirela zwracała na to uwagę, kobieta uspokajała ją tymi samymi słowami:
– To normalne w moim wieku, kochanie. Nie potrzebuję już tyle jedzenia co kiedyś.
Mirela chciała jej wierzyć. W końcu mieszkała w Bukareszcie, daleko od rodzinnego domu, i mogła odwiedzać matkę jedynie co kilka miesięcy. Rozmawiały regularnie przez telefon, ale codzienną opiekę nad Victorią sprawował Costel, który mieszkał z nią od trzech lat.
To właśnie on zajmował się jej emeryturą.
– Nie martw się o mamę – zapewniał siostrę. – Wszystko mam pod kontrolą. Płacę rachunki, kupuję leki i robię zakupy. Jestem przy niej, kiedy mnie potrzebuje.
Mirela początkowo była mu wdzięczna. Jej brat nigdy nie należał do szczególnie odpowiedzialnych osób. Często zmieniał pracę, miewał problemy finansowe i zdarzało mu się pożyczać pieniądze od znajomych. Kiedy jednak zdrowie Victorii zaczęło się pogarszać, a problemy z nogami utrudniały jej codzienne funkcjonowanie, Costel przeprowadził się do jej mieszkania.
Mirela uznała, że wreszcie postanowił wziąć odpowiedzialność za rodzinę.
Każdego miesiąca matka przekazywała mu swoją kartę bankomatową. Costel wypłacał pieniądze, regulował rachunki, kupował potrzebne rzeczy i podobno dbał o wszystkie wydatki.
Przynajmniej tak wyglądała jego wersja wydarzeń.
Z czasem Mirela zaczęła jednak zauważać niepokojące sygnały. Kiedy proponowała, że zamówi matce dostawę świeżych produktów, Victoria zawsze odmawiała.
– Nie trzeba, kochanie. Wszystko mamy.
– To może chociaż wyślę ci owoce?
– Naprawdę nie ma potrzeby.
– A leki? Masz wszystkie?
– Costel się tym zajmuje.
Czasami Mirela przelewała bratu dodatkowe pieniądze. Dwieście, trzysta, a nawet pięćset złotych, gdy pojawiały się wydatki związane z badaniami lub leczeniem matki.
Za każdym razem otrzymywała podobną odpowiedź:
– Nie martw się. Wszystkim się zajmę.
I na tym kończyła się rozmowa.
Pewnego czwartkowego wieczoru Mirela zadzwoniła do matki przez komunikator. Victoria odebrała połączenie w swojej sypialni. Już po kilku sekundach córka zauważyła, że kobieta wygląda znacznie gorzej niż podczas poprzedniej rozmowy.
– Mamo, powiedz mi, co dzisiaj jadłaś.
Victoria zaśmiała się nerwowo.
– A co to za przesłuchanie?
– Po prostu chcę wiedzieć. Pokaż mi, co jadłaś.
– Ziemniaki.
– Z czym?
– Z serem.
Odpowiedź padła po dłuższej chwili milczenia.
Mirela znała matkę na tyle dobrze, by wiedzieć, kiedy coś ukrywa.
– Idź do kuchni i pokaż mi lodówkę.
– Teraz?
– Tak, mamo.
Victoria zaczęła się wykręcać.
– Nie, kochanie. Jest tam straszny bałagan. Innym razem.
Następnego ranka Mirela postanowiła działać. Wzięła dzień wolny, nie uprzedziła nikogo i wsiadła do samochodu. Po kilku godzinach dotarła do rodzinnego domu.
Victoria otworzyła drzwi i na moment zamarła.
– Mirela? Co ty tutaj robisz?
– Niespodzianka!
Matka uśmiechnęła się, ale na jej twarzy córka dostrzegła coś niepokojącego. Nie była to zwykła radość. Raczej strach, jakby przyjazd Mireli mógł ujawnić coś, czego Victoria od dawna próbowała nie pokazywać.
– Gdzie jest Costel? – zapytała córka.
– Wyszedł.
– Dokąd?
– Nie powiedział.
Mirela zdjęła oliwkowozielony płaszcz i weszła do mieszkania.
– Jestem głodna. Masz coś do jedzenia?
Victoria natychmiast skierowała się do kuchni.
– Oczywiście, kochanie. Przygotuję ci coś.
– Może omlet?
– Tak, dobry pomysł.
Kobieta otworzyła lodówkę, a Mirela stanęła tuż za nią.
Widok, który zobaczyła, odebrał jej mowę.
Na półkach znajdowało się zaledwie pół butelki wody, słoik ogórków kiszonych, dwie cebule i niewielkie opakowanie margaryny. Nic więcej.
Victoria szybko zamknęła lodówkę.
– Nie zdążyliśmy jeszcze zrobić zakupów – wyjaśniła cicho.
– A jajka? Przecież miałaś zrobić omlet.
Matka spuściła wzrok.
– Chyba mi się pomyliło.
Mirela podeszła do kuchennej szafki. Victoria próbowała ją powstrzymać, ale córka już otwierała drzwiczki.
Na jednej półce leżał napoczęty bochenek chleba. Obok znajdowały się dwie torebki: cukru i mąki kukurydzianej. Z tyłu stały dwie puszki, z których jedna była przeterminowana niemal od roku. Na dole znajdował się prawie pusty słoik domowej pasty warzywnej zacuscă.
Mirela długo patrzyła na zawartość szafki.
– Mamo, czy to wszystko, co macie do jedzenia?
Victoria nie odpowiedziała.
– Gdzie są pozostałe produkty? Co jecie na co dzień?
Starsza kobieta powoli usiadła przy stole.
– Wszystko się skończyło, kochanie.
Mirela poczuła, jak narasta w niej niepokój.
– Kiedy dokładnie dostałaś ostatnią emeryturę?
Victoria milczała.
Córka doskonale znała datę wypłaty. Od lat pomagała matce sprawdzać wpływy na konto.
Pieniądze wpłynęły w poniedziałek.
Był już piątek.
Mirela odwróciła się w stronę matki i zadała pytanie, na które odpowiedź zaczynała być coraz bardziej przerażająca:
– Mamo, przecież emerytura przyszła cztery dni temu. Co Costel zrobił z twoimi pieniędzmi?

Victoria spuściła wzrok.
– Wiem – szepnęła.
Mirela poczuła nieprzyjemny ucisk w żołądku.
– Mamo, gdzie są twoje pieniądze?
– Costel się nimi zajmuje.
– Co to znaczy, że się zajmuje?
– Opłaca rachunki.
– Całą twoją emeryturę?
Matka nie odpowiedziała. Zamiast tego zaczęła nerwowo splatać palce.
Mirela podeszła bliżej stołu i usiadła naprzeciwko niej.
– Ile teraz wynosi twoja emerytura?
– Nie wiem dokładnie.
– Jak to nie wiesz?
– Chyba trochę ją podwyższyli.
– Mamo, to są twoje pieniądze. Powinnaś wiedzieć, ile dostajesz.
Victoria spuściła głowę.
– Costel wszystko kontroluje.
W tym momencie Mirela zrozumiała, że sytuacja jest znacznie poważniejsza, niż początkowo przypuszczała.
– Gdzie trzymasz kartę bankową?
Matka milczała.
– Ma ją Costel?
Po chwili Victoria nieznacznie skinęła głową.
– A PIN? Też go zna?
– Tak.
– A ty pamiętasz jeszcze swój numer?
Victoria pokręciła głową.
– Nie.
Mirela poczuła, jak narasta w niej niepokój.
– Od jak dawna tak jest? Od jak dawna brat wypłaca twoje pieniądze?
– On tylko pomaga mi załatwiać różne sprawy.
– Mamo, pytam, od jak dawna bierze twoją emeryturę.
– Od trzech lat. Może trochę dłużej.
Mirela przez chwilę nie potrafiła wydobyć z siebie słowa.
Trzy lata.
Przez cały ten czas Costel zapewniał ją, że troszczy się o matkę, robi zakupy, pilnuje rachunków i dba o to, żeby niczego jej nie brakowało. Mirela wierzyła mu, ponieważ mieszkał najbliżej. Sama przyjeżdżała z Bukaresztu, kiedy tylko mogła, a dodatkowo regularnie przesyłała matce pieniądze.
Nagle wszystko zaczęło układać się w przerażającą całość.
– A leki? Masz wszystkie przepisane lekarstwa?
Victoria wskazała niewielkie pudełko stojące na kredensie.
Mirela otworzyła je i zaczęła sprawdzać opakowania. Szybko zauważyła, że brakuje dwóch z czterech leków, które matka powinna przyjmować.
– Gdzie są pozostałe?
– Skończyły się.
– Kiedy?
– Kilka dni temu.
– Dlaczego nie poprosiłaś Costela, żeby kupił nowe?
Victoria spuściła głowę, a po jej policzkach popłynęły łzy.
– Powiedział, że kupi, kiedy będą jakieś pieniądze.
Mirela zamarła.
Jakie pieniądze? Przecież emerytura matki wpłynęła na konto zaledwie kilka dni wcześniej.
Odwróciła się w stronę kuchni. Na lodówce, przyczepiona magnesem, wisiała mała kartka. Początkowo pomyślała, że to zwykła lista zakupów, ale kiedy ją zdjęła, rozpoznała charakterystyczne pismo matki.
Widniało na niej kilka krótkich zdań:
„Mleko – kiedy przyjdzie emerytura.
Leki – jeśli zostaną pieniądze.
Mięso – może w przyszłym miesiącu”.
Mirela poczuła, jak zimnieją jej dłonie.
– Mamo, sama to napisałaś?
Victoria zamknęła oczy.
– Tak.
– Dlaczego musisz czekać na pieniądze, żeby kupić mleko? Przecież co miesiąc dostajesz emeryturę.
Matka nie odpowiedziała.
Wtedy rozległ się dźwięk przekręcanego klucza. Drzwi wejściowe otworzyły się i do mieszkania wszedł Costel. Gwizdał pod nosem, dopóki nie zauważył siostry stojącej przy lodówce.
Jego uśmiech natychmiast zniknął.
– Co ty tutaj robisz?
Mirela odwróciła się powoli.
– Przyjechałam zobaczyć, jak naprawdę opiekujesz się mamą.
Costel rzucił klucze na komodę.
– O co ci znowu chodzi?
Mirela podniosła kartkę.
– Gdzie są pieniądze mamy?
– Jakie pieniądze?
– Jej emerytura. Ta, która wpłynęła w poniedziałek.
– Zapłaciłem rachunki. Wszystko kosztuje.
– Ile dokładnie zapłaciłeś?
– Nie będę ci się tłumaczył z każdej wydanej złotówki.
– W takim razie pokaż mi kartę bankową mamy.
Costel natychmiast spoważniał.
– Nie.
– Dlaczego?
– Bo to ja się nią zajmuję!
Victoria poruszyła się niespokojnie na krześle.
– Proszę, nie kłóćcie się przeze mnie…
Mirela spojrzała na matkę.
– Mamo, jesz chleb z margaryną, nie masz wszystkich leków, a twoje pieniądze znikają. Naprawdę uważasz, że powinnam siedzieć cicho?
Costel podniósł głos.
– Przestań przesadzać! Mama ma wszystko, czego potrzebuje!
– W takim razie pokaż mi, co ma w kuchni.
Brat otworzył szafkę, jakby chciał udowodnić jej, że się myli. Jednak kiedy spojrzał na niemal puste półki, zamilkł.
Mirela zauważyła wtedy niewielki paragon wystający spod gazety leżącej na stole. Sięgnęła po niego.
Costel natychmiast zrobił krok w jej stronę.
– Zostaw to!
Było już za późno.
Mirela przeczytała wydrukowane informacje. To nie był rachunek z apteki ani ze sklepu spożywczego. Dokument pochodził z salonu gier. Widniało na nim doładowanie konta na kwotę 1200 lei.
Data: poniedziałek.
Obok leżało potwierdzenie wypłaty z bankomatu. 3100 lei. Dokładnie tyle, ile Costel wypłacił z konta matki w dniu, w którym wpłynęła jej emerytura.
Mirela powoli podniosła głowę.
Spojrzała najpierw na brata, a potem na zapłakaną matkę.
Teraz rozumiała już, dlaczego Victoria bała się pytać o własne pieniądze, dlaczego rezygnowała z leków i dlaczego każdą potrzebną rzecz odkładała na następny miesiąc.
Ale najbardziej przerażające było to, że Costel najwyraźniej nie działał od wczoraj.
Mirela zacisnęła paragon w dłoni.
Wiedziała, że musi dowiedzieć się jeszcze jednej rzeczy: ile pieniędzy jej brat zabrał matce przez te wszystkie lata i co właściwie robił z resztą jej emerytury.







