— Olu, po co ty wrzucasz tyle mięsa do zupy? — głos Ali Piatrowny zagłuszał szum okapu. — W Moskwie krowy po balkonach biegają? Trzeba gotować na kości, wywar gęsty, a mięso na drugie danie. Pracowałam trzydzieści lat w stołówce, wiem, jak oszczędzać budżet!
Oparłam się o framugę własnej kuchni i z lekkim zainteresowaniem obserwowałam tę scenę niczym badacz.
Ali Piatrowna, kobieta monumentalna i stanowcza, machała moją ulubioną teflonową chochlą nad emaliowanym garnkiem z taką furią, jakby mieszała beton na fundamenty swojego nowego, stołecznego życia.
— Ali Piatrowna — odpowiedziałam spokojnie, patrząc, jak krople tłustego wywaru rozpryskują się na czysty kafel. — To mój budżet. I moja wołowina. Lubię, kiedy w zupie jest coś do pogryzienia, a nie tylko wspomnienia po kości.
— Ojej, jakie my bogate! — prychnęła teściowa, nie zwalniając tempa mieszania. — Nic nie szkodzi, Wasyk teraz pan domu, szybko przyuczy was, stołecznych rozrzutników, do porządku. Rodzina to wspólny kocioł!
Z Wasyliem byliśmy małżeństwem dokładnie pół roku. Kiedyś ujęła mnie jego prowincjonalna prostota i deklarowana niezawodność.
Opowiadał pięknie, jak ceni domowy komfort, jak zmęczyła go praca za kierownicą ciężarówki i że chce założyć gniazdko.
Gniazdko, na szczęście, nie musiał wić — moja trzypokojowa mieszkanie na Presni, kupione przed ślubem dzięki stanowisku głównej księgowej dużego przedsiębiorstwa motoryzacyjnego, idealnie nadawało się na rodzinne gniazdo.
Problemy zaczęły się trzy tygodnie temu. Wasyli z winny, lecz stanowczy uśmiechem oznajmił, że mama i młodsza siostra Ljudoczka przyjadą „na tydzień”. Zobaczyć Plac Czerwony, tak rzec można.
Plac najwyraźniej obejrzeli pierwszego dnia, bo przez pozostałe dwadzieścia dni Ljudoczka nie wychodziła z mojego salonu, przekształcając go w salon piękności.
— Olu, nie masz jakiegoś droższego kremu? — pojawiła się w korytarzu, intensywnie polerując paznokcie. Miała na sobie mój jedwabny szlafrok.
— Twój z kwasem hialuronowym w ogóle się nie wchłania. A jutro mam rozmowę o pracę. Czytałam blogerów — w Moskwie nie warto wstawać z kanapy za mniej niż dwieście tysięcy. Idę na stanowisko brand managera.
Powiedziała to z takim patosem, jakby już kupiła pakiet kontrolny akcji Gazpromu.
— Ljudoczka, wiesz w ogóle, czym zajmuje się brand manager? — skrzyżowałam ręce na piersi. — Trzeba wykształcenia wyższego, znajomości rynku, analityki.
— Ojej, co tam wiedzieć! — machnęła lekceważąco pilniczkiem. — Liczy się energia i umiejętność delegowania!
W wiejskim sklepie u Aszota tak delegowałam robotników, że biegali. Od razu im powiem: pracuję tylko tam, gdzie jest strefa relaksu i smoothie.
— Rozumiem — lekko się uśmiechnęłam. — Ale najpierw będziesz musiała delegować swoje palce klawiaturze. Jak szybko piszesz bezwzrokowo? Albo tylko w Tinderze umiesz przesuwać palcem?
Ljudoczka zamarła. Pilnik wypadł jej z ręki i z cichym stukiem spadł na parkiet. Zamrugała, próbując przetrawić nowe pojęcia, otworzyła usta, by wygłosić tyradę o „dewaluacji swojego potencjału”, ale tylko głupio zaskrzeczała, niczym spuchnięty balonik, obiecywany lot do Paryża, a przypięty do kuchennego krzesła.
Wieczorem wrócił „głowa rodziny”. Wasyli wszedł do mieszkania z miną, jakby co najmniej kupił lokal, a nie tylko wiedział, gdzie leżą jego kapcie.
Fakt, że przyjechał metrem, a jego kierowcza pensja ledwo starczała na spłatę kredytu na nowego iPhone’a, w niczym nie umniejszał jego majestatu.
Po kolacji, którą Ali Piatrowna demonstracyjnie nakładała najpierw synowi (największe kawałki mojej wołowiny), potem córce, a mnie polała tłustą zalewą z kapustą, odbyła się narada rodzinna.
Wasyli odchrząknął, odsunął talerz i przyjął pozę myśliciela.
— Olu, musimy poważnie porozmawiać — zaczął basem, w którym pobrzmiewały nuty państwowego urzędnika. — Omawialiśmy z mamą.
Ljudoczka potrzebuje czasu, by znaleźć dobrą pracę i męża. A mama musi leczyć nadciśnienie, tutaj lekarze lepsi. Zostają z nami. Na stałe.
Milczałam, wycierając usta serwetką. Ali Piatrowna triumfalnie spojrzała na mnie ponad okularami.
— I jeszcze jedno — Wasyli dodał, ożywiony własnym oratorskim sukcesem. — Mamy teraz prawdziwą, dużą rodzinę. W rodzinie budżet musi być wspólny. Przekazuj swoją pensję mamie, ona doświadczona, poprowadzi gospodarstwo.
Resztę — do wspólnego kotła. Opłatę za mieszkanie oczywiście sama. Mama zaktualizuje garderobę Ljudoczki, a mi kupimy nowy komputer.
Odchylił się na krześle, pokazując całym sobą, że głosi niepodważalną prawdę. Ljudoczka z zadowoleniem kiwnęła głową, planując, do którego butiku jutro pójść z moją kartą.
Wiecie, w czym przewaga księgowej? My nie myślimy emocjami, myślimy cyframi i przepisami. Podczas gdy Wasyli mówił, w głowie wyliczyłam bilans ich pobytu za trzy tygodnie.
Wyniki były rozbrajające. Pamiętałam też doskonale artykuł 36 Kodeksu rodzinnego FR: majątek nabyty przed ślubem jest własnością osobistą i nie podlega podziałowi. Żaden krewny męża nie ma do niego żadnych praw.
Zachowałam pauzę. Wystarczająco długą, by uśmiech Wasylego zaczął drgać z niepewności.
— Plan brzmi wspaniale, Wasyli — przemówiłam cicho, lecz tak wyraźnie, że w kuchni słychać było brzęk lodówki. — Mam tylko jedno pytanie.
Wszyscy troje nachylili się do przodu. Ali Piatrowna nawet przestała żuć chleb.
— Wasyli, jako głowa tej patriarchalnej rodziny, powiedziałeś mamie i siostrze, że to mieszkanie jest moją własnością przedślubną, do której nie masz prawa, a Twoja pensja po odliczeniu kredytu wystarcza ledwie na dwa wyjścia do supermarketu? — uśmiechnęłam się do teściowej.
— Która z was od jutra będzie płacić czynsz za trzy pokoje w centrum Moskwy i rekompensować mi koszty jedzenia, skoro Wasyli już wydał swoje pieniądze, a ja utrzymuję was poza swoim budżetem?
Wasyli pobladł. Jego patos zniknął jak tania farba pod deszczem.
— Olu… co ty… przecież jesteśmy rodziną… — mamrotał, tracąc cały swój komendantowski ton i wślizgując się w krzesło.
— Ojej, co ty słuchasz tej chciwej! — pisnęła Ali Piatrowna, próbując ratować sytuację. — Żona powinna słuchać męża! W końcu jesteś tu zameldowany!
— Ali Piatrowna — wstałam od stołu, zbierając naczynia. — Meldunek nie daje prawa własności. Ale mam prawo wezwać policję i usunąć obcych z mojej własności. Daję wam czas do ósmej rano.
— Rozwiodę się z tobą! — pisknął Wasyli, próbując zagrać ostatnią kartą.
— Doskonale — skinęłam głową. — Urząd stanu cywilnego działa od wtorku. Walizki na antresolę. Dobranoc, drodzy goście.
Poszłam do sypialni i demonstracyjnie zatrzasnęłam zamek.
Rano obudził mnie nie budzik, lecz oburzone chrapanie i łoskot za drzwiami. Była 7:40, do terminu zostało dwadzieścia minut.
Wciągnęłam szlafrok, zrobiłam kawę i wyszłam do korytarza, by obserwować finał tej farsy. Wyglądało to jak panika ewakuacyjna: w przedpokoju panował totalny chaos.
Ali Piatrowna, czerwona i wściekła, zawzięcie upychała do swojej ogromnej torby… moje nowe ręczniki frotte.
— Ali Piatrowna — powiedziałam łagodnie, popijając kawę — ręczniki nie wchodzą do „wspólnego kotła”. Wysypujemy.
Teściowa złowrogo spojrzała, mamrotała coś o „uduszeniu się za szmatkę” i niechętnie cisnęła ręczniki na puf.
Ljudoczka, rozsmarowując resztki makijażu i mojego kremu na twarzy, z zacięciem szarpała zepsuty zamek różowej walizki.
— Z wami mam stres! Na rozmowę w takim stanie nie przyjdę! — zawodziła, szlochając. — Brand managerowie tak wcześnie nie wstają!
— Nic nie szkodzi, Ljudoczka — pocieszyłam ją. — Ale robotnicy u Aszota wstają wcześnie. W sam raz zdążysz na poranną rozładunek. Energia tam — powali cię.
Siostrzenica cicho zaskrzeczała, szarpnęła walizkę i urwała jej rączkę.
Wreszcie na scenę wkroczył Wasyli. Naciągnął kurtkę i próbował przyjąć pozę urażonej godności, ale z kratkowaną torbą podaną przez matkę wyglądało to żałośnie.
— Zniszczyłaś rodzinę, Olu! — dramatycznie oznajmił. — Taką miłość zamieniłaś na metr kwadratowy. Jeszcze pożałujesz! Przybędziesz do mnie, a będzie już za późno!
— Wasyli — opręłam się o framugę drzwi i uśmiechnęłam się ciepło — przybędę co najwyżej do urzędu skarbowego po odpis podatkowy. Klucze na szafkę. I zamknijcie drzwi porządnie, zamek mocno.
Wyleźli na klatkę schodową, kłócąc się, popychając i ciągnąc po podłodze zepsutą walizkę niczym wędrowny cyrk, któremu skonfiskowano rekwizyty za długi. Ciężkie drzwi zatrzasnęły się, uciszając ich oburzone głosy.
Podeszłam do okna, spojrzałam na budzącą się Moskwę, wypiłam kolejny łyk doskonałej kawy i pomyślałam, jak dobrze znać podstawy prawa i matematyki. W życiu bardzo się przydają.
